Bài viết tập trung nghiên cứu các khía cạnh xoay quanh vấn đề giáo dục quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và gợi mở một số giá trị tham khảo, bài học cho Việt Nam. Để làm rõ vấn đề nghiên cứu, bài viết sử dụng phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp, đánh giá thực tiễn giáo dục quyền con người tại Việt Nam, chỉ ra những tồn tại cần được thay đổi trong kỷ nguyên số và xuất mô hình tích hợp giữa quyền con người, giáo dục và công nghệ số; hoàn thiện pháp luật và đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực số. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận và đưa ra đề xuất chính sách nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả quyền con người trong tiến trình chuyển đổi số tại Việt Nam.

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ XXI, trực tiếp đe dọa và làm suy giảm việc thụ hưởng các quyền con người cơ bản. Tại Việt Nam - một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước tác động của BĐKH - việc bảo vệ quyền con người trong ứng phó với BĐKH đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận qua Hiến pháp năm 2013 (Điều 43, Điều 63), Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Chương VII) cùng các chiến lược, kế hoạch quốc gia. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận, khung pháp lý quốc tế và quốc gia, đánh giá thực trạng, chỉ ra những hạn chế, bài viết đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả quyền con người trong bối cảnh thích ứng với BĐKH.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, vi phạm quyền tác giả trên không gian mạng đang trở thành thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam. Bài viết phân tích các hình thức xâm phạm phổ biến, đánh giá khung pháp lý hiện hành trong tương quan với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung năm 2022 đã có những quy định tiến bộ, hiệu quả thực thi vẫn bị hạn chế bởi tính ẩn danh, xuyên biên giới của môi trường số và ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của công chúng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền tác giả, bảo vệ quyền con người của tác giả và khuyến khích hoạt động sáng tạo.

Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao đã lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết hướng dẫn áp dụng Điều 30, 31 Luật Tố tụng hành chính (Luật số 85/2025/QH15) nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật của tòa án nhân dân các cấp. Tuy nhiên, pháp luật tố tụng hành chính hiện nay vẫn tồn tại những hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến việc bảo đảm quyền của người khởi kiện vụ án hành chính ở Việt Nam. Do đó, bên cạnh hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thể chế là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm các quyền khởi kiện hành chính được thực hiện trong thực tiễn. Bài viết gợi mở kinh nghiệm từ Cộng hòa Pháp, Trung Quốc và Nhật Bản, đề xuất giải pháp khắc phục những hạn chế phù hợp với bối cảnh ở Việt Nam hiện nay.

Bảo đảm quyền của đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những trụ cột của chính sách dân tộc ở Việt Nam, đồng thời là biểu hiện cụ thể của việc hiện thực hóa quyền con người trong điều kiện một quốc gia đa dân tộc, đa văn hóa. Trên cơ sở hệ thống hóa và luận giải những nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người và quyền dân tộc, bài viết phân tích thực tiễn bảo đảm quyền của đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Cao Bằng. Từ đó, đề xuất các định hướng phát huy giá trị và vận dụng tư tưởng của Người nhằm nâng cao hiệu quả thực thi quyền của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Cao Bằng trong bối cảnh phát triển mới.

Quyền im lặng của người bị bắt, người bị giữ trong tố tụng hình sự Việt Nam là một quyền quan trọng mà các chủ thể này cần được bảo đảm trong quá trình tham gia tố tụng. Tuy nhiên quyền im lặng không được quy định một cách chính thức mà nội dung của nó được thể hiện thông qua các nguyên tắc của tố tụng hình sự và một số quy định về quyền của người bị bắt, người bị giữ. Bài viết đi sâu phân tích mối quan hệ giữa một số nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự và quyền im lặng của người bị bắt, bị giữ để cho thấy được mối quan hệ mật thiết giữa hai vấn đề trên, từ đó đưa ra một số đề xuất để quyền im lặng của người bị bắt, bị giữ được thực thi tốt hơn trong quá trình tố tụng.

Trước thềm ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 (Chủ nhật, ngày 15/3/2026), các thế lực thù địch, phản động đã gia tăng các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận bản chất dân chủ thực chất của bầu cử Việt Nam. Bài viết làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý vững chắc bảo đảm quyền bầu cử - quyền con người cơ bản theo Hiến pháp năm 2013 và Luật số 83/2025/QH15; đồng thời phản bác quyết liệt, có hệ thống các luận điệu sai trái, góp phần bảo vệ đường lối Đảng, Nhà nước và nâng cao nhận thức pháp luật quyền con người cho cán bộ, nhân dân.

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng của đất nước mà còn là biểu hiện sinh động của quyền làm chủ của nhân dân, được ghi nhận trong Hiến pháp và pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, trên không gian mạng và một số diễn đàn vẫn xuất hiện những quan điểm sai lệch, xuyên tạc về bản chất và ý nghĩa của hoạt động bầu cử ở Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc làm rõ cơ sở pháp lý, thực tiễn thực hiện quyền bầu cử của công dân và phản bác các luận điệu sai trái là cần thiết, qua đó khẳng định giá trị của lá phiếu của nhân dân trong việc xây dựng và củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bài viết phân tích cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 từ góc nhìn quyền con người. Bầu cử không chỉ là thực hiện quyền chính trị cơ bản theo nghĩa hình thức, mà còn là cơ chế trung tâm để chuyển hóa quyền lực nhân dân thành năng lực quản trị quốc gia. Với bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau 40 năm đổi mới và Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử năm 2026 mang ý nghĩa then chốt: chất lượng của những người được bầu sẽ định hình trực tiếp chất lượng thể chế và hiệu quả điều hành đất nước trong 5 năm tới.

Trong cơ chế dân chủ đại diện, Quốc hội giữ vị trí đặc biệt quan trọng với tư cách là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Thông qua Quốc hội, ý chí và nguyện vọng của nhân dân được thể hiện trong hoạt động lập hiến, lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Bầu cử đại biểu Quốc hội là phương thức quan trọng để Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua cơ chế dân chủ đại diện. Thông qua bầu cử, công dân lựa chọn những người đại diện cho mình tham gia vào Quốc hội để thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng, các thế lực thù địch không ngừng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, sử dụng không gian mạng để xuyên tạc, bôi nhọ hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam và phủ nhận thành tựu về quyền con người ở Việt Nam. Do đó, giáo dục quyền con người trong Quân đội nhân dân Việt Nam không chỉ là yêu cầu nội tại của việc xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại mà còn là vũ khí sắc bén góp phần nâng cao năng lực nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Bài viết phân tích cơ sở lý luận - pháp lý, thực trạng giáo dục quyền con người trong Quân đội, làm rõ tác động trực tiếp đến việc nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ, đồng thời đề xuất các giải pháp đồng bộ, cụ thể nhằm tiếp tục đẩy mạnh công tác này trong thời gian tới.

Bài viết xem xét vai trò của phụ nữ trong việc thực hiện các Giải pháp dựa vào Thiên nhiên (NbS) để giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu và mất an ninh nguồn nước ở An Giang, Việt Nam, đồng thười, làm nổi bật những đóng góp đa dạng của phụ nữ với tư cách là người tham gia sản xuất nông nghiệp với các giải pháp dựa vào thiên nhiên và quản lý tài nguyên thiên nhiên. Từ đó, bài viết gợi ý các chính sách và các khuôn khổ quản trị toàn diện để trao quyền cho phụ nữ, thúc đẩy sự công bằng và thành công lâu dài trong việc thực hiện NbS nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và tình trạng thiếu nước tại An Giang nói riêng và vùng Đồng bằng Sông Cửu Long nói chung.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc xây dựng chính quyền số trở thành nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Tuy nhiên, việc này tiềm ẩn không ít rủi ro xâm phạm quyền riêng tư và quyền đối với dữ liệu cá nhân của người dân. Trong khi đó, khung pháp lý và năng lực quản trị dữ liệu ở nhiều địa phương vẫn còn những hạn chế nhất định.
 

Quyền kết hôn là quyền cơ bản và chính đáng của mỗi người. Năm 2001, Hà Lan là quốc gia đầu tiên trên thế giới và năm 2024, Thái Lan là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên công nhận hôn nhân đồng giới. Hiện nay, pháp luật Việt Nam không thừa nhận hôn nhân giữa những người có cùng giới tính. Bài viết phân tích các quy định về quyền kết hôn của người đồng tính trong luật nhân quyền quốc tế và pháp luật của một số quốc gia, từ đó kiến nghị hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về vấn đề này trong bối cảnh phát triển và hội nhập.

Quyền trợ giúp pháp lý (TGPL) là quyền con người cơ bản, được ghi nhận trong pháp luật quốc tế đối với các nhóm người dễ bị tổn thương, trong đó có người khuyết tật (NKT). Bài viết tìm hiểu các quy định về quyền TGPL của NKT trong các văn kiện quốc tế, từ đó cho thấy vai trò quan trọng của quyền TGPL trong bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật của NKT, nhằm giúp họ tiếp cận công lý, công bằng trong xét xử; qua đó gợi mở những giá trị tham khảo về quyền TGPL của NKT ở Việt Nam.