Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại là chế định đặc thù, kết hợp quyền tự định đoạt của bị hại với trách nhiệm của Nhà nước trong xử lý tội phạm và bảo vệ công lý. Bài viết nghiên cứu pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về quyền và bảo đảm quyền của bị hại, có đối chiếu với pháp luật trước đây và tham khảo các nghiên cứu liên quan. Kết quả cho thấy pháp luật hiện hành đã có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn một số quy định thiếu cụ thể, đồng bộ, dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất. Từ đó, bài viết đề xuất hoàn thiện pháp luật theo hướng lấy quyền của bị hại làm trung tâm, đồng thời bảo đảm hiệu quả tố tụng hình sự.

Quyền tiếp cận công lý của người chưa thành niên là một quyền con người cơ bản, phản ánh sự trao quyền về mặt pháp lý và khả năng tìm kiếm các biện pháp khắc phục hiệu quả, công bằng, kịp thời khi các quyền cơ bản bị vi phạm. Trên cơ sở những vấn đề tổng quan về quyền tiếp cận công lý của người chưa thành niên, khung lý thuyết về tư pháp người chưa thành niên, chuẩn mực toàn cầu về tư pháp thân thiện, thực tiễn thực thi tại một số quốc gia trên thế giới, bài viết nhận diện bài học kinh nghiệm để thực thi có hiệu quả quyền tiếp cận công lý của người chưa thành niên ở Việt Nam

Bài viết nghiên cứu vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam dưới lăng kính quyền con người. Thông qua việc làm rõ các khái niệm cơ bản và mối liên hệ hữu cơ giữa hai nhóm quyền, đồng thời đánh giá thực trạng khung pháp lý và thực tiễn áp dụng pháp luật vẫn tồn tại một số hạn chế về vấn đề bảo mật dữ liệu, kiểm soát hàng giả trên nền tảng số thế hệ mới và rào cản tiếp cận thông tin của người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh Luật Thương mại điện tử năm 2025 mới được ban hành; bài viết đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, hướng tới xây dựng một môi trường kinh tế số an toàn, nhân văn, bền vững và bảo đảm quyền con người.

Kinh tế nền tảng tạo ra những thay đổi mới trong tổ chức và quản lý lao động, đồng thời làm phát sinh các rủi ro về thời giờ làm việc, thu nhập, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Bài viết tiếp cận từ góc độ quyền con người, phân tích những thách thức đối với quyền được làm việc trong điều kiện công bằng và an toàn tại Việt Nam, đồng thời đề xuất một số định hướng hoàn thiện pháp luật và cơ chế thực thi, trong đó lưu ý Công ước số 193 của ILO năm 2026 về việc làm thỏa đáng trong nền kinh tế nền tảng.

Vấn đề truyền thông cho nhóm dễ bị tổn thương là một nội dung quan trọng của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của truyền thông số. Bài viết phân tích hai khía cạnh chính: khái niệm, cơ sở pháp lý và thực tiễn truyền thông của nhóm dễ bị tổn thương và những chuyển biến trong cách tổ chức National Geographic khắc hoạ hình ảnh châu Phi trong quá khứ và hiện tại. Từ đó, bài viết đề xuất một số giá trị tham khảo cho truyền thông Việt Nam đối với nhóm dễ bị tổn thương nhằm đảm bảo quyền con người của họ.

Bài viết tiếp cận vấn đề bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua cơ chế đối thoại trên lĩnh vực quyền con người. Theo đó, tác giả tập trung nhận diện những biểu hiện mới mang tính tinh vi của các thế lực thù địch, đặc biệt là lợi dụng việc tổ chức đối thoại công khai và sử dụng mạng xã hội để xuyên tạc về quyền con người ở Việt Nam. Trên cơ sở hệ thống quan điểm chỉ đạo và sự định hướng quyết liệt của Đảng ta trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và lần thứ XIV, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm củng cố niềm tin chiến lược của Nhân dân, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Bài viết phân tích khái niệm và nội hàm của “trao quyền cho nhóm dân tộc thiểu số” trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nhấn mạnh giá trị của tri thức dân gian trong ứng phó với biến đổi khí hậu, thực trạng và những rào cản đối với việc trao quyền cho nhóm dân tộc thiểu số trong sử dụng tri thức dân gian ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Từ đó bài viết chỉ ra yêu cầu phát huy giá trị nguồn lực tri thức dân gian trong ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam gắn kết với giới thiệu mô hình được triển khai tại tỉnh Lâm Đồng

Sự phát triển của nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc quan hệ lao động trong nền kinh tế GIG, từ mô hình lao động truyền thống sang mô hình lao động linh hoạt được tổ chức thông qua nền tảng công nghệ. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội việc làm và tạo sinh kế linh hoạt, nền kinh tế GIG cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo đảm quyền lao động như việc làm bấp bênh, thiếu an sinh xã hội và bất đối xứng quyền lực giữa nền tảng và người lao động. Trên cơ sở phân tích những tác động tích cực và hạn chế của nền tảng số đối với quyền lao động, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm bảo đảm quyền lao động trong nền kinh tế GIG theo tiếp cận quyền con người và lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số.

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các khu chế xuất tại thành phố Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và thu hút đầu tư. Thực tiễn cho thấy, vẫn còn những doanh nghiệp chưa tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Bài viết nhgiên cứu và đề xuất một số giải pháp nâng cao trách nhiệm pháp lý của các doanh nghiệp trong bảo đảm quyền con người được sống trong môi trường trong lành tại các khu chế xuất ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

Người khuyết tật là một nhóm xã hội dễ bị tổn thương, phải đối diện với nhiều rào cản trong việc tiếp cận các quyền cơ bản do tình tình trạng khuyết tật và tác động của các khuôn mẫu xã hội, văn hóa và bối cảnh kinh tế. Bài viết phân tích kinh nghiệm của Australia trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền của người khuyết tật thông qua hệ thống pháp luật, chính sách, chương trình và cơ chế thực thi dựa trên tiếp cận quyền con người. Trên cơ sở đó, rút ra một số giá trị tham khảo cho Việt Nam trong quá trình hoàn thiện chính sách và pháp luật nhằm thúc đẩy sự hòa nhập và bảo vệ hiệu quả quyền của người khuyết tật. Bài viết khuyến nghị Việt Nam cần chuyển từ tiếp cận từ thiện, y tế hiện nay sang tiếp cận dựa trên quyền và hòa nhập xã hội trong quá trình xây dựng, thực thi chính sách, pháp luật về người khuyết tật.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt có xu hướng gia tăng, mức lương tối thiểu pháp định tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách nhất định so với yêu cầu bảo đảm mức sống đầy đủ cho người lao động. Điều này dẫn đến tình trạng thu nhập của một bộ phận người lao động chưa tương xứng với nhu cầu cơ bản và chuẩn mực sống hợp lý trong xã hội. Bài viết phân tích các khía cạnh pháp lý liên quan đến tiền lương đủ sống, đồng thời đề xuất một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về tiền lương, qua đó góp phần bảo đảm công bằng xã hội và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Bài viết tập trung nghiên cứu các khía cạnh xoay quanh vấn đề giáo dục quyền con người trong bối cảnh chuyển đổi số trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và gợi mở một số giá trị tham khảo, bài học cho Việt Nam. Để làm rõ vấn đề nghiên cứu, bài viết sử dụng phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp, đánh giá thực tiễn giáo dục quyền con người tại Việt Nam, chỉ ra những tồn tại cần được thay đổi trong kỷ nguyên số và xuất mô hình tích hợp giữa quyền con người, giáo dục và công nghệ số; hoàn thiện pháp luật và đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực số. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận và đưa ra đề xuất chính sách nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả quyền con người trong tiến trình chuyển đổi số tại Việt Nam.

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ XXI, trực tiếp đe dọa và làm suy giảm việc thụ hưởng các quyền con người cơ bản. Tại Việt Nam - một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước tác động của BĐKH - việc bảo vệ quyền con người trong ứng phó với BĐKH đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận qua Hiến pháp năm 2013 (Điều 43, Điều 63), Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Chương VII) cùng các chiến lược, kế hoạch quốc gia. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận, khung pháp lý quốc tế và quốc gia, đánh giá thực trạng, chỉ ra những hạn chế, bài viết đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả quyền con người trong bối cảnh thích ứng với BĐKH.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, vi phạm quyền tác giả trên không gian mạng đang trở thành thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam. Bài viết phân tích các hình thức xâm phạm phổ biến, đánh giá khung pháp lý hiện hành trong tương quan với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung năm 2022 đã có những quy định tiến bộ, hiệu quả thực thi vẫn bị hạn chế bởi tính ẩn danh, xuyên biên giới của môi trường số và ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của công chúng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền tác giả, bảo vệ quyền con người của tác giả và khuyến khích hoạt động sáng tạo.

Bài viết phân tích việc áp dụng tập quán trong giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình về quan hệ nhân thân dưới góc độ tiếp cận quyền con người. Trên cơ sở thực tiễn xét xử, bài viết làm rõ vai trò của tập quán trong xác lập, công nhận và chấm dứt quan hệ hôn nhân; xác định quyền, nghĩa vụ nhân thân giữa vợ và chồng; và giải quyết quan hệ giữa cha mẹ và con. Qua đó, bài viết nhấn mạnh yêu cầu áp dụng tập quán một cách chọn lọc, phù hợp với pháp luật nhằm bảo đảm quyền con người, đặc biệt là quyền của phụ nữ và trẻ em, cũng như sự hài hòa giữa pháp luật hiện đại và các giá trị truyền thống trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.