Sự phát triển của nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc quan hệ lao động trong nền kinh tế GIG, từ mô hình lao động truyền thống sang mô hình lao động linh hoạt được tổ chức thông qua nền tảng công nghệ. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội việc làm và tạo sinh kế linh hoạt, nền kinh tế GIG cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo đảm quyền lao động như việc làm bấp bênh, thiếu an sinh xã hội và bất đối xứng quyền lực giữa nền tảng và người lao động. Trên cơ sở phân tích những tác động tích cực và hạn chế của nền tảng số đối với quyền lao động, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm bảo đảm quyền lao động trong nền kinh tế GIG theo tiếp cận quyền con người và lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số.

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ XXI, trực tiếp đe dọa và làm suy giảm việc thụ hưởng các quyền con người cơ bản. Tại Việt Nam - một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước tác động của BĐKH - việc bảo vệ quyền con người trong ứng phó với BĐKH đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận qua Hiến pháp năm 2013 (Điều 43, Điều 63), Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Chương VII) cùng các chiến lược, kế hoạch quốc gia. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận, khung pháp lý quốc tế và quốc gia, đánh giá thực trạng, chỉ ra những hạn chế, bài viết đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả quyền con người trong bối cảnh thích ứng với BĐKH.

Sự phát triển của nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc quan hệ lao động trong nền kinh tế GIG, từ mô hình lao động truyền thống sang mô hình lao động linh hoạt được tổ chức thông qua nền tảng công nghệ. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội việc làm và tạo sinh kế linh hoạt, nền kinh tế GIG cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo đảm quyền lao động như việc làm bấp bênh, thiếu an sinh xã hội và bất đối xứng quyền lực giữa nền tảng và người lao động. Trên cơ sở phân tích những tác động tích cực và hạn chế của nền tảng số đối với quyền lao động, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm bảo đảm quyền lao động trong nền kinh tế GIG theo tiếp cận quyền con người và lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số

Giáo dục quyền con người nhằm hướng tới xây dựng một nền văn hoá nhân quyền là mối quan tâm hết sức sâu sắc của Liên hợp quốc, nhất là từ khi tổ chức lớn nhất hành tinh này xây dựng và triển khai các chương trình giáo dục quyền con người từ năm 1995 cho đến nay. Qua việc nhận diện những vấn đề mang tính bền vững, kế thừa - như là những hằng số, cũng như những điểm tiếp biến trong các giai đoạn của các chương trình giáo dục quyền con người của Liên hợp quốc, bài viết góp phần gợi mở cho Việt Nam trong việc nghiên cứu, áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả trong tổ chức thực hiện giáo dục quyền con người phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Dân chủ là mục tiêu quan trọng hàng đầu của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam. Ngay sau khi giành được chính quyền, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta bắt tay vào xây dựng chế độ dân chủ, mở rộng quyền con người, quyền công dân. Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, nên quyền con người, quyền công dân ngày càng được bảo đảm góp phần vào công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Bài viết làm rõ khung lý luận về cơ chế pháp lý bảo đảm quyền của bị hại là trẻ em trong tố tụng hình sự dưới góc độ tư pháp thân thiện. Trên cơ sở phân tích đặc điểm pháp lý và nhu cầu bảo vệ đặc thù của trẻ em bị hại, bài viết cho rằng việc bảo đảm quyền không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận các quyền tố tụng riêng lẻ, mà cần được tiếp cận như một cơ chế pháp lý tổng thể. Cơ chế này bao gồm hệ thống nguyên tắc pháp lý, quy phạm điều chỉnh, chủ thể thực hiện, trình tự, thủ tục tố tụng, điều kiện bảo đảm, cùng cơ chế phối hợp và giám sát. Bài viết khẳng định tư pháp thân thiện là chuẩn mực quan trọng để đánh giá tính phù hợp, nhân văn và hiệu quả của cơ chế bảo đảm quyền, qua đó góp phần hoàn thiện pháp luật và thực tiễn bảo vệ trẻ em bị hại trong tố tụng hình sự ở Việt Nam.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đứng trước yêu cầu chiến lược phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát huy giá trị con người. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ và yêu cầu phát triển bền vững, giáo dục quyền con người trở thành nền tảng quan trọng. Bài viết nhận diện bối cảnh mới, yêu cầu chiến lược đối với giáo dục quyền con người và tầm quan trọng của giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới.

Lý thuyết bảo vệ “người dễ bị tổn thương” được hình thành, phát triển bởi học giả Martha Fineman. Dưới góc độ nghiên cứu, nội dung của lý thuyết này đề xuất rằng sự dễ bị tổn thương là một phần bản chất của con người, và do đó, Nhà nước nên có trách nhiệm bảo đảm rằng tất cả mọi người đều có quyền tiếp cận bình đẳng các quyền, và được bảo vệ một cách đúng đắn và đầy đủ. Trong phạm vi nghiên cứu của bài viết này, nhóm tác giả nghiên cứu lý thuyết, đồng thời, phân tích một số bất cập của Luật Việc làm năm 2013  vận dụng nội dung của lý thuyết như “tiêu chí xác định nhóm người dễ bị tổn thương”, “phương thức bảo đảm quyền cho nhóm người này”...; đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện nội dung của Dự thảo Luật Việc làm sửa đổi.

Sự phát triển của công nghệ số và xu hướng làm việc linh hoạt đang xóa nhòa ranh giới giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi của người lao động. Quyền ngắt kết nối (right to disconnect) đã nổi lên như một giải pháp thiết yếu nhằm bảo vệ không gian riêng tư và sức khỏe tinh thần của người lao động trước sự xâm lấn của công việc ngoài giờ. Bài viết này, thông qua lăng kính lý thuyết công bằng xã hội của John Rawls, không chỉ luận giải cho sự cần thiết của quyền ngắt kết nối như một quyền tự do cơ bản, mà còn phân tích các hàm ý chính sách để cân bằng lợi ích các bên, hướng tới việc luật hóa quyền này tại Việt Nam.

Pháp luật về các quyền dân sự, chính trị là lĩnh vực quan trọng trong hệ thống pháp luật về quyền con người. Cùng với các quy định pháp luật thuộc các lĩnh vực khác như kinh tế, xã hội, văn hóa, pháp luật về các quyền dân sự, chính trị ở Việt Nam thời gian qua không ngừng được hoàn thiện. Mặc dù vậy, so với yêu cầu thực tiễn, yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật về các quyền dân sự, chính trị nói riêng vẫn còn những hạn chế, bất cập. Bài viết này đánh giá thực trạng pháp luật về các quyền dân sự, chính trị, từ đó, đề xuất một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quyền dân sự, chính trị ở Việt Nam hiện nay.

Xây dựng chỉ số về quyền của người khuyết tật ở Việt Nam có vai trò quan trọng nhằm cụ thể hóa các cam kết quốc tế, đặc biệt là Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật (CRPD), tăng cường giám sát khách quan mức độ thực thi quyền, nhận diện rào cản, bất bình đẳng, thúc đẩy sự tham gia thực chất của người khuyết tật và chuyển đổi nhận thức xã hội từ tiếp cận từ thiện sang quyền con người. Song ở Việt Nam vẫn thiếu một công cụ đo lường mang tính hệ thống, nhất quán và phù hợp với bối cảnh địa phương. Trong bài viết, tác giả bàn về sự cần thiết của việc xây dựng chỉ số về quyền của người khuyết tật ở Việt Nam và đề xuất khung chỉ số, kiến nghị về hoàn thiện pháp lý, dữ liệu và cơ chế tham gia.

Phát triển bền vững là xu thế tất yếu, xã hội bền vững là tiêu chí then chốt đánh giá thành tựu phát triển, được đo bằng các chỉ số phát triển con người, hệ số bình đẳng thu nhập, các chỉ tiêu về giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, phản ánh hài hòa đời sống cộng đồng. Đồng thời, xã hội bền vững đòi hỏi bảo đảm thực hiện các quyền dân chủ cơ bản, quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. Bài viết phân tích mối quan hệ giữa quyền tham gia và yêu cầu phát triển bền vững; đánh giá thực trạng ở Việt Nam và chỉ ra một số hạn chế, Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện nhằm bảo đảm quyền công dân và góp phần phát triển xã hội bền vững.

Bài viết phân tích cơ sở pháp lý và thực trạng bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trong bối cảnh Việt Nam thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) theo Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025. Từ góc độ quyền con người, nghiên cứu chỉ rõ các rào cản đặc thù (ngôn ngữ, văn hóa, địa lý, năng lực thụ hưởng), từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm thực chất quyền tiếp cận thông tin cho đồng bào DTTS, góp phần hiện thực hóa nguyên tắc bình đẳng thực chất và cam kết “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, thời gian qua, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong công tác bình đẳng giới, tuy nhiên, vai trò của phụ nữ vẫn bị hạn chế bởi ba nhóm yếu tố: (1) bất cập trong pháp luật và cơ chế thực thi; (2) rào cản từ định kiến giới trong văn hóa - xã hội; và (3) năng lực pháp lý cùng các rào cản tâm lý từ chính phụ nữ. Bài viết tập trung phân tích các yếu tố tác động và đề xuất giải pháp đột phá nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong bảo đảm quyền con người tại Việt Nam, nhấn mạnh việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực pháp lý, thúc đẩy văn hóa bình đẳng và thí điểm các biện pháp “hành động khẳng định” để tạo ra sự thay đổi thực chất.

Bài viết phân tích công bằng chính sách thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam dưới góc nhìn quyền con người. Tác giả thông qua nghiên cứu kết hợp lý thuyết công bằng thuế và đánh giá thực tiễn dựa trên nguyên tắc Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa năm 1966 (ICESCR). Theo đó, biểu thuế lũy tiến và giảm trừ gia cảnh góp phần bảo vệ công bằng nhưng ngưỡng khấu trừ chưa theo kịp chi phí sinh hoạt, thuế suất cao nhất áp dụng sớm, và thu nhập từ tài sản chưa chịu thuế tương xứng, gây bất bình đẳng. Từ những bất cập này, bài viết đưa ra kiến nghị nhằm điều chỉnh ngưỡng giảm trừ tự động theo CPI, cải thiện biểu thuế lũy tiến và bổ sung thuế tài sản để tuân thủ nghĩa vụ quyền con người.