Bài viết phân tích các quy định pháp luật Việt Nam về thu hồi đất trong trường hợp dự án chậm triển khai, từ góc nhìn quyền con người. Tác giả làm rõ mối quan hệ giữa việc bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước trong sử dụng đất và yêu cầu tôn trọng, bảo vệ quyền con người, đặc biệt các quyền về tư liệu sản xuất, phần vốn góp, quyền được bồi thường công bằng, quyền tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến đất đai. Bài viết chỉ ra những bất cập trong cơ chế thu hồi đất hiện nay, từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật theo hướng hài hòa giữa mục tiêu phát triển và bảo vệ quyền con người trong quản lý và sử dụng đất đai tại Việt Nam.
 

Sự phát triển của công nghệ số và xu hướng làm việc linh hoạt đang xóa nhòa ranh giới giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi của người lao động. Quyền ngắt kết nối (right to disconnect) đã nổi lên như một giải pháp thiết yếu nhằm bảo vệ không gian riêng tư và sức khỏe tinh thần của người lao động trước sự xâm lấn của công việc ngoài giờ. Bài viết này, thông qua lăng kính lý thuyết công bằng xã hội của John Rawls, không chỉ luận giải cho sự cần thiết của quyền ngắt kết nối như một quyền tự do cơ bản, mà còn phân tích các hàm ý chính sách để cân bằng lợi ích các bên, hướng tới việc luật hóa quyền này tại Việt Nam.

Pháp luật về các quyền dân sự, chính trị là lĩnh vực quan trọng trong hệ thống pháp luật về quyền con người. Cùng với các quy định pháp luật thuộc các lĩnh vực khác như kinh tế, xã hội, văn hóa, pháp luật về các quyền dân sự, chính trị ở Việt Nam thời gian qua không ngừng được hoàn thiện. Mặc dù vậy, so với yêu cầu thực tiễn, yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hệ thống pháp luật nói chung, pháp luật về các quyền dân sự, chính trị nói riêng vẫn còn những hạn chế, bất cập. Bài viết này đánh giá thực trạng pháp luật về các quyền dân sự, chính trị, từ đó, đề xuất một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quyền dân sự, chính trị ở Việt Nam hiện nay.

Bài viết tiếp cận tranh chấp lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FIE) tại Việt Nam dưới góc độ quyền con người, coi việc giải quyết tranh chấp không chỉ là vấn đề pháp lý - kinh tế mà còn là bảo đảm các quyền cơ bản của người lao động như quyền làm việc, quyền thương lượng và quyền được đối xử công bằng. Từ đó, bài viết đề xuất lồng ghép quản trị nhân quyền vào hệ thống tuân thủ của FIE, xây dựng cơ chế khiếu nại nội bộ, và coi tranh chấp lao động là công cụ thúc đẩy bảo vệ quyền con người, gắn với mục tiêu ổn định môi trường đầu tư và phát triển bền vững.

Trung Quốc hiện có nhiều điều chỉnh về chính sách an ninh đối ngoại từ sau Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc (tháng 10 năm 2022). Các trụ cột quan trọng trong chính sách an ninh đối ngoại của Trung Quốc bao gồm quan điểm an ninh quốc gia tổng thể, cộng đồng chung vận mệnh nhân loại cùng các sáng kiến toàn cầu. Những trụ cột này thể hiện xu hướng kết hợp quyền lực cứng và mềm nhằm mở rộng ảnh hưởng toàn cầu và bảo vệ lợi ích quốc gia Trung Quốc. Bài viết này sẽ góp phần làm rõ những hàm ý chính sách từ sự phát triển của chính sách an ninh đối ngoại Trung Quốc, đặc biệt là những tác động đến khung khổ luật pháp quốc tế và việc bảo đảm an ninh con người trong tương lai.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, quyền văn hoá và trách nhiệm văn hoá trở thành một chủ đề mang tính thời sự. Bài viết làm rõ về quyền và trách nhiệm văn hoá trong kỷ nguyên số từ góc độ lý luận và thực tiễn ở Việt Nam. Từ đó khẳng định, trong kỷ nguyên số, việc xác lập rõ ràng và bền vững mối quan hệ giữa quyền và trách nhiệm văn hóa không chỉ là học thuật, mà là vấn đề sống còn đối với việc bảo vệ lợi ích cộng đồng và duy trì bản sắc văn hoá dân tộc trước các tác động toàn cầu hoá và công nghệ hoá.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đang bước vào giai đoạn lấy ý kiến rộng rãi, đòi hỏi những phân tích sâu sắc và góp ý có cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện tầm nhìn phát triển đất nước trong thời kỳ mới. Tiếp cận Dự thảo từ góc độ quyền con người cho thấy nhiều điểm tiến bộ quan trọng, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục làm rõ và khẳng định mạnh mẽ hơn triết lý “đặt con người ở trung tâm” của chiến lược phát triển. Bài viết này góp ý ba nội dung then chốt của Văn kiện - quan điểm phát triển, xây dựng Nhà nước pháp quyền và định hướng kinh tế - xã hội, văn hóa - từ đó làm sáng tỏ mức độ cụ thể hóa quyền con người trong đường lối của Đảng và gợi mở những điểm cần tiếp tục hoàn thiện.

Bảo đảm quyền của người bị hại là một trong những nguyên tắc quan trọng của pháp luật quốc tế về tư pháp hình sự, thể hiện ở việc thừa nhận, bảo vệ và hỗ trợ người bị hại trong suốt quá trình tố tụng cũng như sau khi tội phạm đã xảy ra. Trên cơ sở phân tích các chuẩn mực quốc tế, bài viết chỉ ra những yêu cầu đặt ra cho Việt Nam trong việc hoàn thiện pháp luật và cơ chế thực thi nhằm bảo vệ đầy đủ, kịp thời và hiệu quả các quyền của người bị hại, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu cải cách tư pháp.

Bảo đảm quyền tham gia của trẻ em có vai trò thiết yếu trong việc thúc đẩy bình đẳng và phát triển bền vững. Đối với trẻ em dân tộc thiểu số, quyền tham gia giúp vượt qua rào cản văn hóa, ngôn ngữ và định kiến xã hội, tạo điều kiện để các em hòa nhập, bảo vệ quyền lợi chính đáng và góp phần xây dựng một xã hội dân chủ, văn minh. Bài viết trên cơ sở nghiên cứu các quy định hiện hành, phân tích thực trạng và đề xuất các kiến nghị, giải pháp bảo đảm quyền tham gia của trẻ em dân tộc thiểu số.

Xây dựng chỉ số về quyền của người khuyết tật ở Việt Nam có vai trò quan trọng nhằm cụ thể hóa các cam kết quốc tế, đặc biệt là Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật (CRPD), tăng cường giám sát khách quan mức độ thực thi quyền, nhận diện rào cản, bất bình đẳng, thúc đẩy sự tham gia thực chất của người khuyết tật và chuyển đổi nhận thức xã hội từ tiếp cận từ thiện sang quyền con người. Song ở Việt Nam vẫn thiếu một công cụ đo lường mang tính hệ thống, nhất quán và phù hợp với bối cảnh địa phương. Trong bài viết, tác giả bàn về sự cần thiết của việc xây dựng chỉ số về quyền của người khuyết tật ở Việt Nam và đề xuất khung chỉ số, kiến nghị về hoàn thiện pháp lý, dữ liệu và cơ chế tham gia.

Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN), vai trò của luật sư với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong tố tụng dân sự (TTDS) ngày càng được khẳng định. Bài viết phân tích cơ sở pháp lý, các hoạt động cụ thể và ý nghĩa sâu sắc của việc luật sư tham gia bảo vệ quyền của nguyên đơn và bị đơn tại Tòa án, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tham gia tố tụng của luật sư, góp phần bảo đảm tranh tụng dân chủ, công bằng và thượng tôn pháp luật.

Quyền con người là một trong những vấn đề quan trọng được đề cập nhất quán và xuyên suốt trong đường lối lãnh đạo của Đảng trong quá trình đổi mới. Bài viết tập trung nghiên cứu, làm rõ quá trình phát triển quan điểm của Đảng về quyền con người qua các giai đoạn, nhằm nhấn mạnh từng bước phát triển, gắn với bối cảnh trong nước và quốc tế. Đồng thời, chỉ ra những thành tựu và đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm quyền con người ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng

Bài viết phân tích cơ sở pháp lý quốc tế về quyền của thế hệ tương lai trong bối cảnh biến đổi khí hậu, với trọng tâm là Ý kiến Tư vấn ngày 23/7/2025 của Tòa án Công lý Quốc tế. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá thực trạng pháp luật và chính sách của Việt Nam, chỉ ra khoảng trống thể chế trong việc bảo vệ quyền lợi liên thế hệ. Tác giả đề xuất định hướng cải cách pháp luật nhằm nội luật hóa nguyên tắc công bằng liên thế hệ, hướng tới một cấu trúc pháp quyền khí hậu bền vững và có trách nhiệm trong dài hạn

Bảo vệ người tố cáo trong tố tụng hình sự (TTHS) là một nội dung quan trọng nhằm bảo đảm quyền con người và thúc đẩy hiệu quả phòng, chống tội phạm. Trên cơ sở quyền tố cáo và quyền được bảo vệ là những quyền hiến định, pháp luật Việt Nam đã từng bước hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo vệ người tố cáo. Cụ thể, Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tố cáo đã thiết lập những biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ danh tính, thân thể, tài sản và lợi ích hợp pháp khác của người tố cáo. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành vẫn còn nhiều bất cập như: thiếu hướng dẫn cụ thể, năng lực thực thi hạn chế và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Bài viết phân tích khung pháp lý và thực tiễn bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại Việt Nam dưới góc độ tiếp cận dựa trên quyền (rights-based approach). Trong bối cảnh Việt Nam có tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội và y tế, bài viết đánh giá những thành tựu đạt được và chỉ ra các “khoảng trống” về pháp luật và thực thi. Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật, đặc biệt là việc triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Nghị quyết 42-NQ/TW nhằm hiện thực hóa quyền sống khỏe mạnh cho người cao tuổi.