Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về phát huy giá trị quyền con người trong xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bài viết đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng, nêu bật những thành tựu đã đạt được trong việc tạo lập môi trường pháp lý bảo đảm quyền tài sản, sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, tồn tại. Từ đó, đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm tiếp tục phát huy tốt hơn giá trị quyền con người trong xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Hiến pháp năm 2013 đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ quyền con người, nhất là trong lĩnh vực tố tụng hình sự - một quá trình có ảnh hưởng sâu sắc đến các quyền cơ bản của người bị buộc tội. Trong đó, quyền con người của bị can, bị cáo trong quá trình tố tụng hình sự bao gồm cả quá trình điều tra, truy tố và xét xử dễ bị xâm phạm nhất và để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cả về vật chất, thể chất và tinh thần. Nhóm quyền này được ghi nhận và bảo đảm trên cơ sở xem xét hoạt động tố tụng hình sự vừa là chức năng của Nhà nước trong việc phát hiện, xử lý nghiêm minh tội phạm một cách nhanh chóng, kịp thời, vừa là để bảo vệ các quyền con người không bị xâm phạm.

Trong điều kiện một Đảng cầm quyền, quyền lực tất yếu phải được kiểm soát, giám sát từ phía nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và truyền thông. Vai trò kiểm soát, giám sát của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và truyền thông cần được nhận thức rõ và thực hiện tốt để góp phần đấu tranh, phòng chống những hiện tượng tiêu cực trong thực thi quyền lực.

Hiện nay, vấn đề quy định ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả dành cho người khuyết tật đã trở thành một chủ đề phổ biến ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 20221 được ban hành cũng bắt đầu ghi nhận nhóm quyền này dành cho người khuyết tật, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập nên chưa tạo được hiệu quả trong áp dụng thực tiễn của quyền. Trong phạm vi bài viết, các ngoại lệ không xâm phạm quyền tác giả dành cho người khuyết tật sẽ được phân tích trên cơ sở tham khảo Luật Bản quyền Nhật Bản, thông qua đó đề ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật tại Việt Nam.

Bài viết nghiên cứu về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí cho nhóm người yếu thế, dễ bị tổn thương trong xã hội; kết quả và vai trò tích cực trong việc cung cấp dịch vụ này trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm phát huy trợ giúp pháp lý trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội nhằm đảm bảo quyền của nhóm xã hội dễ bị tổn thương trong thời gian tới.

Sự tương đồng và tiến bộ trong quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh,của Đảng Cộng sản Việt Nam với quan điểm của cộng đồng quốc tế hiện đại về quyền con người được thể hiện rõ nét qua sự ghi nhận và tôn trọng sâu sắc đối với con người và phẩm giá con người. Chính vì vậy, việc Việt Nam tham gia ngày càng sâu rộng vào các Điều ước quốc tế về quyền con người thông qua các hoạt động ký kết, phê chuẩn, phê duyệt và gia nhập đã minh chứng cho cam kết mạnh mẽ này.

Quyền tiếp cận nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh kế nông thôn hiện nay được áp dụng dựa trên định nghĩa của quyền sử dụng nước trong Bình luận chung số 15 do đây là một quyền mở rộng của quyền sử dụng nước. Tuy nhiên, quyền sử dụng nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh kế nông thôn hiện nay chưa có một bộ chỉ báo nào chung mang tính định lượng do các bối cảnh kinh tế, văn hóa, và các cách thức thực hành và trình độ nông nghiệp khác nhau giữa các quốc gia, khu vực.

Kể từ khi Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án (LHG, ĐTTTA) năm 2020 có hiệu lực, thủ tục hòa giải đã đóng góp rất lớn vào kết quả giải quyết vụ việc dân sự, vì đã góp phần đơn giản hóa, nâng cao hiệu quả và rút ngắn quá trình giải quyết vụ việc dân sự. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai LHG, ĐTTTA năm 2020 cho thấy, quy định về hòa giải vẫn còn tồn tại không ít hạn chế, bất cập nên đã gây khó khăn, phức tạp cho Tòa án và các đương sự.

Tài sản và quyền tài sản là một trong những yếu tố cơ bản, quan trọng trong đời sống dân sự của mỗi cá nhân, tổ chức. Bộ luật Dân sự Việt Nam qua các giai đoạn khác nhau và pháp luật của các nước trên thế giới đều có cách tiếp cận khác nhau về tài sản, quyền tài sản. Ở Việt Nam, trong lĩnh vực dân sự, chế định quyền tài sản là trung tâm và có ảnh hưởng đến nhiều chế định khác và ngành luật khác. Bài viết phân tích các quy định pháp luật hiện hành về quyền tài sản và những yêu cầu hoàn thiện pháp luật về quyền tài sản trong kỷ nguyên mới.

Bài viết phân tích làm rõ tình hình lao động người nước ngoài tại Việt Nam hiện nay, thực tiễn điều chỉnh pháp luật về quản lý lao động nước ngoài vùng biên giới đất liền ở Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở quan điểm thống nhất mục tiêu chính sách quản lý lao động người nước ngoài tác giả kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đối với lao động người ngoài vùng biên giới đất liền tại Việt Nam trong thời gian tới.

Tăng trưởng kinh tế bền vững, toàn diện, dài hạn là một nội dung quan trọng của mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc cũng như của Việt Nam, nhất là khi đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới. Để thực hiện hiệu quả mục tiêu này, đòi hỏi đặt ra là Nhà nước phải lấy con người làm trung tâm trong quá trình phát triển. Bài viết phân tích các nội dung và đề xuất các giải pháp lấy con người làm trung tâm trong phát triển, bảo đảm tăng trưởng kinh tế bền vững, toàn diện, liên tục ở Việt Nam trong thời gian tới.

Bảo đảm quyền con người cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại Tòa án cấp huyện chính là sự khẳng định cam kết mạnh mẽ của hệ thống tư pháp trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đồng bào DTTS, đặc biệt tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa. Thông qua việc tăng cường phiên tòa lưu động, hỗ trợ ngôn ngữ, phổ biến pháp luật bằng tiếng dân tộc và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tư pháp địa phương, Tòa án cấp huyện đã góp phần hiện thực hóa nguyên tắc công lý bình đẳng, không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình tiếp cận công lý và quyền con người.

Quyền con người là một giá trị phổ quát, được các quốc gia trên thế giới thừa nhận và bảo vệ. Tại Việt Nam, tư tưởng về quyền con người đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định mạnh mẽ trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945. Qua các thời kỳ, Đảng Cộng sản Việt Nam không ngừng cụ thể hóa và phát triển các giá trị quyền con người thông qua các văn kiện quan trọng. Trong phạm vi bài viết, tác giả phân tích sự phát triển liên tục của nội hàm quyền con người tại Việt Nam, từ những tư tưởng ban đầu trong Tuyên ngôn độc lập đến các chính sách cụ thể trong Văn kiện Đại hội XIII, phản ánh sự thích ứng với bối cảnh xã hội và những thách thức mới trong quá trình hội nhập quốc tế.

Trong những năm gần đây, giáo dục nhân quyền là vấn đề thu hút sự quan tâm thường xuyên của cộng đồng quốc tế. Giáo dục nhân quyền cũng đã trở thành một phần trong chương trình giáo dục của nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam, giáo dục nhân quyền là một trong những nội dung giáo dục quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Pháp luật về quyền của phụ nữ giữ vai trò quan trọng trong bình đẳng giới ở Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế và bảo đảm bình đẳng về quyền của người phụ nữ; đồng thời, giảm thiểu những đối xử khác biệt và tạo lập sự bình đẳng về cơ hội phát triển cho nữ giới ở Việt Nam. Bài viết đưa ra quan điểm cho rằng, mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về quyền phụ nữ, tuy vậy vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Nghiên cứu này phân tích toàn diện thực trạng pháp luật về quyền phụ nữ tại Việt Nam, nhận diện những thách thức cơ bản và nêu lên các triển vọng cho cải cách pháp luật quyền của phụ nữ trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển bền vững.