Bài viết phân tích khái niệm và nội hàm của “trao quyền cho nhóm dân tộc thiểu số” trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nhấn mạnh giá trị của tri thức dân gian trong ứng phó với biến đổi khí hậu, thực trạng và những rào cản đối với việc trao quyền cho nhóm dân tộc thiểu số trong sử dụng tri thức dân gian ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Từ đó bài viết chỉ ra yêu cầu phát huy giá trị nguồn lực tri thức dân gian trong ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam gắn kết với giới thiệu mô hình được triển khai tại tỉnh Lâm Đồng

Sự phát triển của nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc quan hệ lao động trong nền kinh tế GIG, từ mô hình lao động truyền thống sang mô hình lao động linh hoạt được tổ chức thông qua nền tảng công nghệ. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội việc làm và tạo sinh kế linh hoạt, nền kinh tế GIG cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo đảm quyền lao động như việc làm bấp bênh, thiếu an sinh xã hội và bất đối xứng quyền lực giữa nền tảng và người lao động. Trên cơ sở phân tích những tác động tích cực và hạn chế của nền tảng số đối với quyền lao động, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm bảo đảm quyền lao động trong nền kinh tế GIG theo tiếp cận quyền con người và lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số.

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ XXI, trực tiếp đe dọa và làm suy giảm việc thụ hưởng các quyền con người cơ bản. Tại Việt Nam - một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước tác động của BĐKH - việc bảo vệ quyền con người trong ứng phó với BĐKH đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận qua Hiến pháp năm 2013 (Điều 43, Điều 63), Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (Chương VII) cùng các chiến lược, kế hoạch quốc gia. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận, khung pháp lý quốc tế và quốc gia, đánh giá thực trạng, chỉ ra những hạn chế, bài viết đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả quyền con người trong bối cảnh thích ứng với BĐKH.

Bài viết phân tích việc áp dụng tập quán trong giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình về quan hệ nhân thân dưới góc độ tiếp cận quyền con người. Trên cơ sở thực tiễn xét xử, bài viết làm rõ vai trò của tập quán trong xác lập, công nhận và chấm dứt quan hệ hôn nhân; xác định quyền, nghĩa vụ nhân thân giữa vợ và chồng; và giải quyết quan hệ giữa cha mẹ và con. Qua đó, bài viết nhấn mạnh yêu cầu áp dụng tập quán một cách chọn lọc, phù hợp với pháp luật nhằm bảo đảm quyền con người, đặc biệt là quyền của phụ nữ và trẻ em, cũng như sự hài hòa giữa pháp luật hiện đại và các giá trị truyền thống trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.

Sự phát triển của nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc quan hệ lao động trong nền kinh tế GIG, từ mô hình lao động truyền thống sang mô hình lao động linh hoạt được tổ chức thông qua nền tảng công nghệ. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội việc làm và tạo sinh kế linh hoạt, nền kinh tế GIG cũng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo đảm quyền lao động như việc làm bấp bênh, thiếu an sinh xã hội và bất đối xứng quyền lực giữa nền tảng và người lao động. Trên cơ sở phân tích những tác động tích cực và hạn chế của nền tảng số đối với quyền lao động, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm bảo đảm quyền lao động trong nền kinh tế GIG theo tiếp cận quyền con người và lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số

Bài viết tiếp cận Nhà nước pháp quyền như một mô hình động, trong đó tính mở được hiểu là khả năng tiếp nhận, và điều chỉnh các chuẩn mực pháp lý quốc tế về quyền con người, đồng thời mở rộng sự tham gia của các chủ thể xã hội trong bảo vệ và thúc đẩy quyền con người trên nền tảng thượng tôn Hiến pháp và pháp luật. Trên cơ sở phân tích lý luận  về Nhà nước pháp quyền, pháp luật quốc tế về quyền con người và thực tiễn Việt Nam, bài viết làm rõ nội hàm của tính mở, qua đó góp phần cơ sở lý luận cho việc bảo đảm quyền con người ở Việt Nam trong giai đoạn 2026-2050.

Bài viết phân tích thực trạng bảo đảm quyền được bảo vệ khỏi xâm hại tình dục trẻ em tại các xã miền núi tỉnh Nghệ An, từ đó, đề xuất các giải pháp tăng cường giáo dục đa ngôn ngữ, xóa bỏ triệt để tập quán cản trở, hoàn thiện cơ chế tố tụng thân thiện (thiết lập Phòng lấy lời khai chuyên dụng), và củng cố hệ thống can thiệp đa ngành để đảm bảo quyền cơ bản của trẻ em.

Bài viết phân tích yêu cầu đổi mới tư duy và quy trình xây dựng luật ở Việt Nam trong bối cảnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2022). Trọng tâm nghiên cứu gồm ba nội dung: (i) đổi mới tư duy làm luật theo hướng kiến tạo phát triển và bảo đảm quyền, (ii) cải cách quy trình xây dựng pháp luật nhằm nâng cao chất lượng, tính minh bạch và khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật, (iii) cơ chế nhận diện, xử lý xung đột lợi ích trong quá trình lập pháp, (iv) bảo đảm quyền trong xây dựng pháp luật. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hướng tiếp cận mới về mô hình luật mang tính nguyên tắc, trong đó nghị định và thông tư đóng vai trò cụ thể hóa linh hoạt.

Thực hiện dân chủ là một yêu cầu khách quan trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề dân chủ, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản tạo hành lang cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý để thực hiện trong thực tiễn. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động đang cố tình phủ nhận, xuyên tạc vấn đề dân chủ ở Việt Nam. Bài viết làm rõ quá trình hoàn thiện cơ sở pháp lý thực hiện dân chủ trên các lĩnh vực qua các giai đoạn lịch sử Việt Nam và chỉ ra những chiêu trò, luận điệu phủ nhận, xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động về thực hiện dân chủ ở Việt Nam hiện nay.

Giáo dục quyền con người nhằm hướng tới xây dựng một nền văn hoá nhân quyền là mối quan tâm hết sức sâu sắc của Liên hợp quốc, nhất là từ khi tổ chức lớn nhất hành tinh này xây dựng và triển khai các chương trình giáo dục quyền con người từ năm 1995 cho đến nay. Qua việc nhận diện những vấn đề mang tính bền vững, kế thừa - như là những hằng số, cũng như những điểm tiếp biến trong các giai đoạn của các chương trình giáo dục quyền con người của Liên hợp quốc, bài viết góp phần gợi mở cho Việt Nam trong việc nghiên cứu, áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả trong tổ chức thực hiện giáo dục quyền con người phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Dân chủ là mục tiêu quan trọng hàng đầu của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam. Ngay sau khi giành được chính quyền, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta bắt tay vào xây dựng chế độ dân chủ, mở rộng quyền con người, quyền công dân. Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, nên quyền con người, quyền công dân ngày càng được bảo đảm góp phần vào công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Bài viết làm rõ khung lý luận về cơ chế pháp lý bảo đảm quyền của bị hại là trẻ em trong tố tụng hình sự dưới góc độ tư pháp thân thiện. Trên cơ sở phân tích đặc điểm pháp lý và nhu cầu bảo vệ đặc thù của trẻ em bị hại, bài viết cho rằng việc bảo đảm quyền không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận các quyền tố tụng riêng lẻ, mà cần được tiếp cận như một cơ chế pháp lý tổng thể. Cơ chế này bao gồm hệ thống nguyên tắc pháp lý, quy phạm điều chỉnh, chủ thể thực hiện, trình tự, thủ tục tố tụng, điều kiện bảo đảm, cùng cơ chế phối hợp và giám sát. Bài viết khẳng định tư pháp thân thiện là chuẩn mực quan trọng để đánh giá tính phù hợp, nhân văn và hiệu quả của cơ chế bảo đảm quyền, qua đó góp phần hoàn thiện pháp luật và thực tiễn bảo vệ trẻ em bị hại trong tố tụng hình sự ở Việt Nam.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đứng trước yêu cầu chiến lược phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát huy giá trị con người. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ và yêu cầu phát triển bền vững, giáo dục quyền con người trở thành nền tảng quan trọng. Bài viết nhận diện bối cảnh mới, yêu cầu chiến lược đối với giáo dục quyền con người và tầm quan trọng của giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới.

Lý thuyết bảo vệ “người dễ bị tổn thương” được hình thành, phát triển bởi học giả Martha Fineman. Dưới góc độ nghiên cứu, nội dung của lý thuyết này đề xuất rằng sự dễ bị tổn thương là một phần bản chất của con người, và do đó, Nhà nước nên có trách nhiệm bảo đảm rằng tất cả mọi người đều có quyền tiếp cận bình đẳng các quyền, và được bảo vệ một cách đúng đắn và đầy đủ. Trong phạm vi nghiên cứu của bài viết này, nhóm tác giả nghiên cứu lý thuyết, đồng thời, phân tích một số bất cập của Luật Việc làm năm 2013  vận dụng nội dung của lý thuyết như “tiêu chí xác định nhóm người dễ bị tổn thương”, “phương thức bảo đảm quyền cho nhóm người này”...; đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện nội dung của Dự thảo Luật Việc làm sửa đổi.

Sự phát triển của công nghệ số và xu hướng làm việc linh hoạt đang xóa nhòa ranh giới giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi của người lao động. Quyền ngắt kết nối (right to disconnect) đã nổi lên như một giải pháp thiết yếu nhằm bảo vệ không gian riêng tư và sức khỏe tinh thần của người lao động trước sự xâm lấn của công việc ngoài giờ. Bài viết này, thông qua lăng kính lý thuyết công bằng xã hội của John Rawls, không chỉ luận giải cho sự cần thiết của quyền ngắt kết nối như một quyền tự do cơ bản, mà còn phân tích các hàm ý chính sách để cân bằng lợi ích các bên, hướng tới việc luật hóa quyền này tại Việt Nam.