Trí tuệ nhân tạo và nguy cơ “xói mòn nhận thức chính trị” trên không gian mạng: những vấn đề đặt ra đối với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Tóm tắt: Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc không gian thông tin và môi trường nhận thức chính trị trong thời đại số. Bên cạnh những lợi ích đối với phát triển kinh tế - xã hội, AI cũng bị các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để sản xuất, lan truyền thông tin giả, video deepfake, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và gây nhiễu loạn nhận thức xã hội trên không gian mạng. Thực tiễn này đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số. Trên cơ sở phân tích sự biến đổi của không gian nhận thức chính trị và những thủ đoạn lợi dụng AI để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.

Từ khoá: Trí tuệ nhân tạo, AI, nhận thức chính trị, tư tưởng, deep fake…

Abstract: The rapid development of artificial intelligence is profoundly transforming the information space and the environment of political cognition in the digital era. Alongside its benefits for socio-economic development, AI is also being exploited by hostile and reactionary forces to create and disseminate false information, deepfake videos, distort history, deny the leadership role of the Communist Party, and disrupt public perception on cyberspace. This reality poses new challenges to safeguarding the ideological foundation of the Party in the context of digital transformation. Based on an analysis of the transformation of the political cognitive space and the methods of exploiting AI to undermine the Party’s ideological foundation, the article proposes several orientations to enhance the effectiveness of combating false and hostile viewpoints and proactively protecting the Party’s ideological foundation in the digital age.

Keyword: artificial intelligence, AI, political cognition, ideology, deepfake…

Ảnh minh họa. Nguồn: tuoitre.vn

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin, truyền thông và nhận thức xã hội trên phạm vi toàn cầu. Nếu như trước đây, hoạt động chống phá về tư tưởng chủ yếu được tiến hành thông qua các phương tiện truyền thông truyền thống thì hiện nay, cùng với AI và các nền tảng số, các thế lực thù địch đã chuyển mạnh sang sử dụng công nghệ để thao túng thông tin, dẫn dắt dư luận và tác động trực tiếp đến nhận thức chính trị của xã hội. Deepfake, AI tạo sinh, thuật toán đề xuất nội dung hay các chiến dịch truyền thông số đang từng bước làm mờ ranh giới giữa thật - giả, đúng - sai trên không gian mạng, tạo ra nguy cơ “xói mòn nhận thức chính trị” và suy giảm niềm tin xã hội.

Đáng lo ngại, các thế lực phản động, cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng AI để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; bóp méo tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam; kích động tư tưởng chống đối và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Mục tiêu sâu xa của chúng không chỉ là phát tán thông tin sai lệch mà còn nhằm phá vỡ “trận địa niềm tin”, làm suy giảm sự đồng thuận xã hội và gây mất ổn định chính trị từ bên trong.

Nhận thức rõ tính chất nguy hiểm của các hoạt động chống phá trên không gian mạng, Đảng ta nhiều lần khẳng định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của chế độ. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục đặt ra yêu cầu phải chủ động thích ứng với chuyển đổi số, bảo đảm an ninh mạng, an ninh thông tin và nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng trong bối cảnh công nghệ mới phát triển mạnh mẽ hiện nay. Trong bối cảnh đó, việc nhận diện đúng các thủ đoạn lợi dụng AI để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng và đề xuất các giải pháp đấu tranh phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về lý luận và thực tiễn hiện nay.

1. Trí tuệ nhân tạo và sự biến đổi của không gian nhận thức chính trị

Sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc của không gian thông tin và môi trường nhận thức chính trị trên phạm vi toàn cầu. Nếu như trước đây, hoạt động chống phá về tư tưởng chủ yếu được tiến hành thông qua các phương tiện truyền thông truyền thống, các tài liệu tuyên truyền phản động hoặc các tổ chức chống đối công khai thì hiện nay, cùng với sự phát triển của AI và nền tảng số, các hoạt động này đã chuyển sang trạng thái tinh vi hơn, khó nhận diện hơn và nguy hiểm hơn rất nhiều. Không gian mạng không còn đơn thuần là môi trường trao đổi thông tin mà đã trở thành “mặt trận nhận thức”, nơi các thế lực thù địch sử dụng công nghệ để tác động trực tiếp vào tư duy, cảm xúc, niềm tin và thái độ chính trị của con người.

Điều nguy hiểm nằm ở chỗ, AI đang tạo ra khả năng thao túng nhận thức xã hội với tốc độ và quy mô chưa từng có. Các thuật toán của nền tảng số hiện nay không hoạt động theo nguyên tắc “trung lập thông tin” như nhiều người lầm tưởng, mà vận hành dựa trên mục tiêu tối đa hóa tương tác, kích thích cảm xúc và giữ chân người dùng càng lâu càng tốt. Chính cơ chế đó đã tạo điều kiện để những nội dung cực đoan, giật gân, chống đối hoặc kích động tâm lý bất mãn lan truyền nhanh hơn, mạnh hơn và sâu hơn so với các thông tin chính thống. Người sử dụng mạng xã hội bị cuốn vào các “bong bóng thông tin”, chỉ tiếp cận những nội dung phù hợp với định kiến và cảm xúc cá nhân, từ đó từng bước bị dẫn dắt nhận thức mà không hề nhận ra.

Trong bối cảnh AI tạo sinh phát triển mạnh mẽ, không gian mạng đang xuất hiện một dạng “chiến tranh nhận thức” đặc biệt nguy hiểm. Chỉ với vài thao tác đơn giản, công nghệ deepfake có thể tạo ra video giả mạo lãnh đạo, giả giọng nói, cắt ghép phát ngôn hoặc dựng lên những sự kiện chưa từng tồn tại. Các hình ảnh, video và thông tin giả mạo được tạo dựng bằng AI ngày càng tinh vi đến mức rất khó phân biệt bằng mắt thường. Trong xung đột Nga - Ukraine, nhiều video giả mạo Tổng thống Volodymyr Zelensky kêu gọi binh sĩ đầu hàng từng xuất hiện trên mạng xã hội, gây nhiễu loạn thông tin và tác động mạnh đến tâm lý xã hội. Trong cuộc bầu cử tại Slovakia năm 2023, một đoạn ghi âm giả mạo bằng AI được lan truyền chỉ vài ngày trước ngày bỏ phiếu, giả giọng lãnh đạo đảng Progressive Slovakia là Michal Šimečka cùng một nhà báo để tạo cảm giác họ đang bàn bạc gian lận bầu cử và mua phiếu của cử tri Roma. Vụ việc gây tranh cãi lớn vì xuất hiện đúng thời điểm “im lặng bầu cử”, khiến việc phản bác thông tin sai lệch gặp khó khăn. Những ví dụ này cho thấy AI đang trở thành công cụ nguy hiểm trong chiến tranh thông tin và cạnh tranh nhận thức toàn cầu hiện nay. Điều đáng lo ngại là các thủ đoạn này đang được nhiều tổ chức phản động, chống đối áp dụng ngày càng mạnh mẽ đối với Việt Nam.

Các thế lực thù địch hiện nay không còn chống phá theo kiểu công khai, cực đoan như trước mà chuyển sang chiến lược nguy hiểm hơn: làm xói mòn nhận thức chính trị, phá vỡ niềm tin xã hội và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong. Thông qua AI và nền tảng số, chúng triệt để khai thác các vấn đề nhạy cảm liên quan đến dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc, tham nhũng, môi trường hoặc các vụ việc xã hội để bóp méo bản chất vấn đề, xuyên tạc chủ trương của Đảng và kích động tâm lý bất mãn trong xã hội. Nhiều video, bài viết chống phá được tạo dựng dưới dạng “phân tích”, “bình luận”, “phản biện xã hội” nhằm tạo cảm giác khách quan, khoa học để đánh lừa người tiếp nhận, đặc biệt là giới trẻ.

Nguy hiểm hơn, AI đang làm thay đổi bản chất của hoạt động chống phá tư tưởng. Nếu như trước đây, các đối tượng phản động phải trực tiếp viết bài, dựng video, tổ chức lực lượng tuyên truyền thì hiện nay AI cho phép chúng tự động hóa quá trình sản xuất và khuếch đại nội dung chống phá ở quy mô lớn. Một cá nhân hoặc một tổ chức nhỏ có thể sử dụng AI để tạo ra hàng nghìn bài viết, video, hình ảnh, giọng đọc giả mạo chỉ trong thời gian rất ngắn. Đây chính là sự chuyển đổi từ “tuyên truyền phản động truyền thống” sang “chiến tranh nhận thức công nghệ cao”, nơi AI trở thành công cụ nguy hiểm để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng.

Điều đáng lo ngại là mục tiêu sâu xa của các hoạt động này không phải chỉ để người dân tin vào các thông tin sai lệch, mà là làm cho xã hội mất niềm tin vào sự thật, mất niềm tin vào thông tin chính thống, từ đó dẫn tới hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và về hệ giá trị chính trị của đất nước. Khi sự thật bị bóp méo, nhận thức bị thao túng và niềm tin xã hội bị xói mòn, các thế lực thù địch sẽ có điều kiện thúc đẩy tâm lý chống đối, kích động cực đoan và gây mất ổn định chính trị từ bên trong. Đây chính là thủ đoạn chống phá đặc biệt nguy hiểm trong thời đại AI hiện nay.

Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn chỉ là nhiệm vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái theo phương thức truyền thống mà đã trở thành nhiệm vụ bảo vệ “an ninh nhận thức quốc gia” trên không gian mạng. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”[1]. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ. Trong thời đại AI, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết bởi cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay không chỉ diễn ra trên báo chí hay diễn đàn chính trị, mà đang diễn ra từng phút, từng giờ trên không gian số - nơi nhận thức xã hội có thể bị thao túng bằng công nghệ, bằng thuật toán và bằng chính những “sự thật nhân tạo” được tạo dựng bởi trí tuệ nhân tạo.

2. Nhận diện những thủ đoạn lợi dụng ai để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức chống phá của các thế lực thù địch đối với Việt Nam. Nếu như trước đây, hoạt động tuyên truyền phản động chủ yếu dựa vào các bài viết, tài liệu hoặc các kênh truyền thông chống đối truyền thống thì hiện nay AI đã trở thành công cụ nguy hiểm để tự động hóa, khuếch đại và ngụy trang các hoạt động chống phá dưới nhiều hình thức tinh vi hơn. Các thế lực phản động đang triệt để lợi dụng AI, thuật toán nền tảng và dữ liệu người dùng nhằm từng bước làm suy giảm niềm tin chính trị, xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong xã hội. Đây không còn là hoạt động chống phá đơn lẻ mà là một dạng “chiến tranh nhận thức” công nghệ cao đang diễn ra âm thầm nhưng đặc biệt nguy hiểm trên không gian mạng.

Một trong những thủ đoạn nổi bật hiện nay là lợi dụng AI để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thông qua các công cụ AI tạo sinh, nhiều tổ chức phản động đã tự động sản xuất hàng loạt video, bài viết, hình ảnh và nội dung xuyên tạc với tốc độ rất lớn. Đáng chú ý, nhiều nội dung chống phá hiện nay không còn sử dụng giọng điệu cực đoan công khai mà được ngụy trang dưới dạng “phân tích”, “phản biện”, “bình luận học thuật” hoặc “so sánh quốc tế” nhằm tạo cảm giác khách quan để đánh lừa người tiếp nhận. Chúng cố tình bóp méo lịch sử cách mạng, phủ nhận thành tựu phát triển của đất nước, xuyên tạc bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa và gieo rắc tâm lý hoài nghi đối với con đường phát triển mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn.

Đặc biệt nguy hiểm là việc lợi dụng công nghệ deepfake và AI giả giọng nói để tạo dựng các thông tin giả mạo liên quan đến lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các sự kiện chính trị quan trọng. Chỉ với vài thao tác kỹ thuật đơn giản, các đối tượng xấu có thể tạo ra video giả phát ngôn của lãnh đạo, cắt ghép hình ảnh hoặc dựng lên những tình huống chưa từng tồn tại nhằm gây nhiễu loạn thông tin và kích động dư luận xã hội. Trong nhiều trường hợp, mức độ chân thực của các sản phẩm AI khiến người dân rất khó phân biệt thật - giả, nhất là trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội lan truyền với tốc độ chóng mặt. Mục tiêu của các thủ đoạn này không đơn thuần là phát tán thông tin sai lệch mà sâu xa hơn là làm cho xã hội mất niềm tin vào thông tin chính thống, tạo tâm lý hoài nghi, hoang mang và từng bước phá vỡ sự đồng thuận xã hội.

Cùng với đó, các thế lực thù địch đang triệt để khai thác cơ chế vận hành của thuật toán nền tảng để cực đoan hóa nhận thức và dẫn dắt dư luận xã hội. Các nền tảng mạng xã hội hiện nay ưu tiên phân phối những nội dung có khả năng tạo tương tác mạnh, kích thích cảm xúc và gây tranh cãi. Chính điều này tạo điều kiện cho các thông tin xuyên tạc, kích động, chống đối hoặc lệch chuẩn lan truyền nhanh hơn nhiều so với thông tin chính thống. Nhiều đối tượng phản động đã sử dụng AI để phân tích hành vi người dùng, xác định nhóm đối tượng mục tiêu và “cá nhân hóa” nội dung chống phá theo tâm lý từng nhóm người. Đây là thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm bởi người tiếp nhận thường không nhận ra mình đang bị thuật toán dẫn dắt từng bước về nhận thức và thái độ chính trị.

Không dừng lại ở đó, các hoạt động chống phá hiện nay đang chuyển mạnh sang chiến lược “phi chính trị hóa” xã hội, nhất là đối với giới trẻ. Thông qua các nội dung giải trí lệch chuẩn, xu hướng cực đoan cá nhân, lối sống thực dụng và tâm lý phủ nhận giá trị tập thể, các thế lực thù địch tìm cách làm suy giảm lý tưởng cách mạng, cổ súy tâm lý thờ ơ chính trị và kích động thái độ phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Nguy hiểm hơn, nhiều nội dung phản động không xuất hiện dưới dạng tuyên truyền trực diện mà được lồng ghép khéo léo vào video giải trí, livestream, các “trend” mạng xã hội hoặc các chủ đề đang thu hút giới trẻ nhằm tạo hiệu ứng lan truyền tự nhiên. Đây là thủ đoạn chống phá mềm nhưng có sức công phá rất lớn bởi nó từng bước làm xói mòn nền tảng tư tưởng từ bên trong nhận thức xã hội.

Ngoài ra, các thế lực thù địch còn lợi dụng AI để khuếch đại các vấn đề nhạy cảm liên quan đến dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo nhằm xuyên tạc tình hình Việt Nam. Thông qua AI dịch tự động và hệ thống tài khoản ảo, các nội dung chống phá được nhân bản bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau để phát tán trên phạm vi quốc tế, tạo áp lực dư luận đối với Việt Nam. Chúng cố tình bóp méo chính sách của Đảng và Nhà nước, xuyên tạc công tác phòng, chống tham nhũng, phủ nhận thành tựu bảo đảm quyền con người và kích động tư tưởng đối lập chính trị. Đây thực chất là thủ đoạn “quốc tế hóa” các vấn đề nội bộ nhằm tạo cớ can thiệp, gây sức ép và làm suy giảm uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể thấy, sự nguy hiểm của các thủ đoạn chống phá bằng AI hiện nay không chỉ nằm ở số lượng thông tin sai trái mà nằm ở khả năng thao túng nhận thức, dẫn dắt cảm xúc và phá vỡ niềm tin chính trị của xã hội. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ “quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân”. Trong bối cảnh AI đang làm biến đổi sâu sắc phương thức chiến tranh thông tin, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu không nhận diện đúng bản chất, thủ đoạn và phương thức hoạt động mới của các thế lực thù địch trên không gian mạng, chúng ta rất dễ rơi vào thế bị động trước một cuộc đấu tranh tư tưởng đang ngày càng khốc liệt, tinh vi và phức tạp trong thời đại trí tuệ nhân tạo hiện nay.

3. Kiên quyết đấu tranh làm thất bại các thủ đoạn lợi dụng ai để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm cho cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bước sang một trạng thái mới - quyết liệt hơn, phức tạp hơn và nguy hiểm hơn. Nếu như trước đây, các thế lực thù địch chủ yếu sử dụng các phương thức tuyên truyền truyền thống để chống phá, thì hiện nay, AI đang giúp chúng mở rộng quy mô tác động, gia tăng tốc độ lan truyền và nâng cao khả năng thao túng nhận thức xã hội. Điều đó đòi hỏi cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể dừng lại ở tư duy phản ứng thụ động mà phải chuyển mạnh sang thế chủ động tấn công, chủ động chiếm lĩnh không gian mạng và chủ động bảo vệ “trận địa nhận thức” của xã hội.

Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số và không gian mạng. Văn kiện Đại hội nhấn mạnh cần “lãnh đạo tốt công tác tuyên truyền, báo chí, xuất bản, truyền thông và quản lý an ninh mạng”[2], đồng thời “nghiên cứu xây dựng chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số”[3]. Đây không chỉ là yêu cầu đổi mới kỹ thuật tuyên truyền mà phản ánh tư duy chiến lược mới của Đảng trước sự biến đổi của môi trường nhận thức trong thời đại AI. Bởi lẽ, nếu không giữ vững được “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng thì nguy cơ bị thao túng dư luận, dẫn dắt nhận thức và phá vỡ đồng thuận xã hội là hoàn toàn hiện hữu.

Trước hết, cần kiên quyết đấu tranh làm thất bại âm mưu lợi dụng AI để phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là mục tiêu chống phá xuyên suốt mà các thế lực thù địch đang tập trung thực hiện thông qua các nền tảng số hiện nay. Điều đáng chú ý là các luận điệu chống phá ngày càng được “ngụy trang” tinh vi dưới vỏ bọc phản biện xã hội, học thuật hoặc bình luận thời sự nhằm tạo cảm giác khách quan để đánh lừa người tiếp nhận. Chúng triệt để khai thác AI để cắt ghép phát ngôn, xuyên tạc lịch sử, bóp méo chủ trương của Đảng, kích động tâm lý hoài nghi và từng bước phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Vì vậy, đấu tranh trên mặt trận này phải bảo đảm tính sắc bén về lý luận, kịp thời về thông tin và chủ động về phương thức tiếp cận. Không thể đấu tranh bằng những lập luận giáo điều, khô cứng trong khi các thế lực thù địch đang sử dụng công nghệ hiện đại để tác động trực tiếp đến cảm xúc và tâm lý xã hội.

Một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng hiện nay là phải giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa trước các chiến dịch thao túng thông tin bằng AI. Các thế lực thù địch hiểu rất rõ rằng muốn làm suy yếu một chế độ thì trước hết phải làm lung lay niềm tin chính trị của xã hội. Vì vậy, chúng không chỉ phát tán thông tin sai lệch mà còn cố tình tạo ra trạng thái “nhiễu loạn nhận thức”, khiến người dân hoài nghi cả thông tin chính thống lẫn các giá trị nền tảng của xã hội. Deepfake, tin giả, video cắt ghép hay các chiến dịch truyền thông kích động trên mạng xã hội đều nhằm mục đích cuối cùng là phá vỡ sự đồng thuận xã hội và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong. Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là bảo vệ hệ tư tưởng chính trị mà còn là bảo vệ niềm tin xã hội - yếu tố cốt lõi tạo nên sự ổn định và sức mạnh của chế độ.

Đấu tranh chống lại các thủ đoạn lợi dụng AI hiện nay cũng đòi hỏi phải xây dựng “thế trận lòng dân trên không gian mạng”. Đây là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược bởi không gian mạng hiện nay đã trở thành môi trường tác động trực tiếp đến tâm lý xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Các thế lực thù địch đang chuyển mạnh sang chiến lược “phi chính trị hóa” thanh niên thông qua các nội dung giải trí lệch chuẩn, lối sống cực đoan cá nhân, văn hóa hưởng thụ và tâm lý phủ nhận trách nhiệm xã hội. Chúng cố tình làm cho một bộ phận giới trẻ xa rời lý tưởng cách mạng, thờ ơ với chính trị và mất cảnh giác trước các âm mưu chống phá trên không gian mạng. Vì vậy, cần đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng gần gũi, hiện đại, phù hợp với môi trường số và đặc điểm tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ hiện nay. Muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bền vững thì trước hết phải giữ được niềm tin, lý tưởng và bản lĩnh chính trị của thanh niên.

Bên cạnh đấu tranh về lý luận và nhận thức, cần chủ động xây dựng hệ sinh thái truyền thông chính thống mạnh trên không gian số. Thực tế cho thấy, nhiều nội dung xấu độc hiện nay lan truyền mạnh không phải vì đúng đắn mà vì đánh trúng tâm lý tò mò, cảm xúc và hiệu ứng đám đông trên mạng xã hội. Nếu thông tin chính thống chậm hơn, khô cứng hơn và thiếu sức hấp dẫn hơn thì rất dễ bị lép vế trước các chiến dịch truyền thông chống phá được hỗ trợ bởi AI và thuật toán nền tảng. Vì vậy, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức truyền thông chính trị, ứng dụng AI và công nghệ số để nâng cao khả năng dự báo dư luận, phát hiện sớm thông tin xấu độc và lan tỏa thông tin tích cực trên không gian mạng. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị và kiến tạo phát triển”, đồng thời chủ động nắm bắt cơ hội của chuyển đổi số và công nghệ mới. Tinh thần đó cần được cụ thể hóa mạnh mẽ trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.

Đặc biệt, phải nâng cao năng lực quản trị AI và hoàn thiện cơ chế pháp lý để kiểm soát hiệu quả các nguy cơ từ không gian mạng. AI là thành tựu công nghệ quan trọng nhưng nếu buông lỏng quản lý thì rất dễ bị lợi dụng như công cụ chống phá chính trị và gây mất ổn định xã hội. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về an ninh mạng, dữ liệu số, trách nhiệm nền tảng và quản lý AI; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng an ninh mạng, báo chí và các nền tảng công nghệ trong đấu tranh ngăn chặn thông tin xấu độc. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt. Đây chính là cơ sở chính trị quan trọng để tăng cường năng lực quản trị AI gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay.

Cuộc đấu tranh chống lại các thủ đoạn lợi dụng AI để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp nhưng tuyệt đối không thể chủ quan, lơ là. Các thế lực thù địch đang triệt để khai thác công nghệ để chuyển từ chống phá trực diện sang thao túng nhận thức và làm xói mòn niềm tin xã hội từ bên trong. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại AI không chỉ là nhiệm vụ chính trị trước mắt mà còn là yêu cầu chiến lược để giữ vững ổn định chính trị, củng cố “thế trận lòng dân” và bảo vệ vững chắc con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay.